Order Allow,Deny Deny from all صنایع دستی ایران - صنایع دستی اصفهان - تولید به مصرف صنایع دستی - هما استور
صنایع دستی ایران
0
همااستور - صنایع دستی ایران

 تعریف صنایع دستی در ایران

صنایع دستی ایران به مجموعه ای از هنرها و صنایع گفته می شود که عمدتا با استفاده از مواد اولیه ی بومی و انجام قسمتی از مراحل اصلی تولید به کمک دست و ابزار دستی موجب تهیه و ساخت محصولاتی می شود که در آن ذوق هنری و خلاقیت فکری صنعتگر سازنده به نحوی تجلی یافته است و همین عامل وجه تمایز اصلی این نوع محصولات از مصنوعات مشابه ماشینی و کارخانه ای است.

 ويژگيهاي صنايع دستي ايران

  1. صنايع دستي ايران محملي براي ميراث فرهنگي و هنري اين مرز و بوم است که ريشه در اعتقادات مذهبي و باورهاي قومي و نيز قوه ابتکار و خلاقيت استاد کاران ايراني دارد.
  2. امکان تأمين قسمت عمده مواد اوليه مصرفي از منابع داخلي
  3. مانند و شبيه نبودن اين فرآورده هاي توليد به يکديگر
  4. انجام قسمتي از مراحل اساسي توليد به وسيله دست و ابزار و وسايل دستي
  5. خود مصرفي بودن بخش عمده توليد و برآورده ساختن نيازهاي داخلي

 ويژگيهاي صنایع دستی ایران را از نظر اقتصادي

  1. سهولت ايجاد مراکز توليد
  2. بي نيازي به سرمايه هاي کلان

صنایع دستی برتر ایران

۱٫فرش های دستباف

نماد فرهنگی کشور در صنایع دستی را با شاخص های مختلفی می توان سنجید اما، بطور معمول یک محصول معرف این بنیه فرهنگی و هنری در جهان خواهد بود.فرش دستباف و گلیم نمادی است که از دوران باستان تا به امروز نماد اقوام ایران و ایرانیان بوده است، و این محبوبیت به صورت بین المللی با پذیرش فرش ایرانی به عنوان زیباترین و بالاترین کیفیت در این زمینه از صنایع دستی مورد پذیرش قرار گرفته است.
فرش های دستباف ایرانی با طراحی منحصر بفرد و با تکیه بر سنت طرح های جلوه نگر و بعضا قومی و ملی در سده ۱۷ در به اوج شکوفایی خود دست یافت و این امر تا به امروز فرش های دستباف ایرانی همچون گلیم، زیلو، قالی و قالیچه ها را در زمره یکی از محبوب ترین آثار صنایع دستی جهان قرار داده است.
همااستور - فرش های دستباف - صنایع دستی

۲٫ظروف مسی و شیشه ای

از کهن ترین تکنولوژی های ایرانیان می توان از فناوری تولید ظروف مسی و شیشه ای و شکل دهی در سده های گذشته با طراحی خاص اشاره نمود. شیشه گری نه تنها در ایران بلکه در جهان از ابتدایی ترین تکنولوژی پیشرفته ساخته دست بشریت است که ایرانیان از پیشروان این علم بودند، و آثار این شیشه در مقیاس جهانی نیز به نام ایرانیان ثبت گردیده است.
اما دوران اوج این صنعت را پس از فراز و نشیب های بسیار زیاد می توان در دوره سلجوقیان کنکاش نمود.
در این دوره ایرانیان با ایجاد فناوری برای شکل دهی و ایجاد نقش های برجسته  بر روی شیشه این صنعت را تبدیل به یک فناوری با قابلیت بالا نمودند.همچنین می توان اولین فلزکاران و بالاخص مسگران را ایرانیان دانست، که به فناوران این زمینه مسگر می گفتند که، با توجه به قابلیت های بسیار زیاد همچون میکروب زدایی در غذا، قدرت تحمل حرارت بالا و داشتن اشکال زیبا به سرعت باعث گسترش این هنر در کشورهای مختلف دنیا شد.
این ظروف مسی با داشتن ارکان مختلف و ویژگی هایی پزشکی تا هنری هم اکنون جز صنایع دستی بسیار محبوب تبدیل گشته که ایران سهم بسزایی در این صنعت را دارد.

۳٫سرامیک و سفال

سفال و سرامیک جز کهن ترین هنری های طراحی در ایران محسوب می گردد و استفاده در آثار تاریخی و فرهنگی مختلف و همچنین نقش این صنعت در ساخت ابزار دکوری و کاربردی سبب محبوبیت این صنعت در سراسر جهان گردیده که ایران سهم قابل توجهی در این بازار را به خود اختصاص داده است. علم سفال و سفالگری با ساختن ظروف گلی بوجود آمده است که می توان در این بین به پیاله ها و کوزه های سفالی که از اعصار گذشته مورد استفاده بوده نام برد.
این علم با قدمتی ۱۰ هزار ساله یک از صنایع پیشرفته بالقوه باستانی بوده که قدیمی ترین این کارگاه های سفالگری جهان در شوش قرار دارد. همچنین معرق کاری کاشی که با استفاده از سرامیک و کاشی ها صورت می گرفته که با طراحی و رنگ بندی بسیار دقیق بکار می رفته است، و هم اکنون بسیاری از نمادهای تاریخی ما را به خود مزین کرده است.
همااستور - سرامیک و سفال - صنایع دستی

۴٫هنری های معرق و مینا کاری

ایران یکی از صادرکننده های اصلی مینا کاری و چوب های طراحی شده با با طراحی معرق است که، با هنر ظریف خود چشم هر بیننده را محو خود می کند. این شیوه از صنایع دستی به دلیل شباهت عملکردی با صنایع دستی دیگری همچون کاشی کاری معرق بازتاب های متنوعی را در طول زمان در کاربرد و نوع طراحی در یکدیگر ایجاد کرده اند.
هنرهای چوبی با اختصاص دادن جلوه های متنوع و استفاده در آثار مختلف، یکی از محبوبترین نمادهای صنایع هنر دستی ایران در ابعاد جهانی محسوب می گردد به طوری که سهم قابل توجهی را در صنعت صادراتی کشور به عهده دارد.

۵٫زیورآلات باستانی

آلیاژ های گران قیمت و البته بسیار شکیل و زیبا از دیرباز یکی از صنایع مورد علاقه ایرانیان و کشورهای دیگر بوده است.
در ایران شهرهای غربی و جنوبی با دارا بودن آلیاژهای مختلف از جنس های مختلف مثل طلا، نقره، فیروزه و… شروع به تولید و ایجاد انواع زیورآلات با طرح های متنوع و سبک و سیاق فرهنگ و هنر بومی خود کردند.این زیورآلات که در اعصار گذشته در قالب ترکیبی با لباس محلی مورد استفاده قرار میگرفته ، نقش مهمی در آداب و رسوم و نماد اقوام مختلفی ایرانی داشته، که این سنت باعث ایجاد فرهنگی بر اساس این نوع پوشش خاص و تمایز آنها با یکدیگر گردیده است.
این زیورآلات و نحوه طراحی و شکل دهی به این فلزات گرانبها، مورد توجه کشورهای مختلف همسایه و سطوح دیگر جهان قرار گرفت و در قرن های گذشته تبدیل به یک صنایع دستی لوکس و محبوب گشت، و امروزه مردم بخشی از هویت خود را طرح های اصیل این اقوام می توانند بیابند.

۶٫قلاب دوزی

این هنر یعنی قلاب دوزی که به ۵۵۰ سال قبل از میلاد مسیح می گردد، یکی از مشهورترین آثار رودوزی ایرانی محسوب می گردد.این هنر که با ابزاری بسیار ساده صورت می پذیرد، که در واقع با استفاده از نخ های ابریشمی و رنگ های متنوع آثاری هنری را بر روی پارچه ها ایجاد می کنند، که معمولا این نوع پارچه های در حالت کیفیت عالی خود از جنس ماهوت مورد استفاده قرار میگرفته است.
این نوع هنر در انواع مختلف تزئینی مانند: لباس، دامن، پرده و… کاربرد داشته است.
این هنر در تاریخ ایران با توجه به قدمت خود تبدیل به یکی از ارکان اصلی هنرهای دستی ایرانیان گشته و جهانیان را با این هنر خود از طریق صادرات آشنا کرده و مخاطبان زیادی را به خود جذب نموده است.

۷٫سرمه دوزی

این صنعت با قدمتی که به دوره اشکانیان باز می گردد، این نوع هنر که از قدیمی ترین انواع هنر تزیینی پارچه محسوب می شود، با توجه به قدمت ایران در صنایع هنر دستی در این زمینه به خواستگاه مخاطبان این هنر بدل نموده است.
محبوبیت این هنر تا آنجا پیشرفت که در دوره تیموریان پرده های تزئینی خانه کعبه را با استفاده از سرمه دوزی انجام داده اند، که باعث ایجاد نقش و نگار های بسیار زیبا و جلوه ای منحصر بفرد در کعبه گشته بود. سرمه ها به طور معمول از فلزات گرانبها و براق مانند طلا و نقره ساخته می شدند، که در اعصار بعد برای ایجاد کاربردی عمومی تر در بین مردم، از فلزات آلیاژی دیگر که با قیمت کمتر ولی با همان زیبایی وجود داشته اند، در ایجاد نقش های تزئینی مورد استفاده قرار گرفته است.

همااستور - سرمه دوزی - صنایع دستی۸٫هنرهای فلزی ایران

هنر فلزکاری و یا کار بر روی فلز قدمت بسیار زیادی دارد.
شاید بتوانیم ادعا کنیم که هنر سفالگری و فلزکاری جزو قدیمی ترین صنایع دستی ایران می باشند که به دوره های اولیه شکل گیری تمدن در فلات ایران برمی گردد.این هنر شاخه های مختلفی دارد. دواتگری، حکاکی روی فلز، قلم‌زنی، مشبک‌دوزی، ملیله‌کاری، زرگری، کوفته‌گری، طلاکاری، نقره‌کوبی و مس‌کوبی، چلنگری، قفل‌سازی، ریخته‌گری، زیور‌سازی، ضریح‌سازی، اسلحه‌سازی و علامت‌سازی از مهمترین هنرها و صنایع دستی مرتبط با فلز در ایران هستند.

۹٫آبگینه

این هنر شاخه های متعددی دارد که شمال انواع شیشه‌گری به روش فوت و یا شیشه‌گری قالبی، شیشه‌گری دو پوست یا سه پوست، تزئین شیشه از جمله تراش روی شیشه، نقاشی روی شیشه، آب‌گز کاری و مات کاری، تلفیق فلز و شیشه می شود.

۱۰٫هنرهای مرتبط با چوب

هنرهای مرتبط با چوب شامل خراطی، کنده‌کاری، ساز سازی، آروسی سازی، معرق چوب، منبت‌کاری، مشبک‌کاری، خاتم‌کاری، گره چینی، سوخت روی چوب، درودگری، نازک‌کاری، معرق-منبت هستند. کار بر روی چوب جز متداول ترین صنایع دستی ایران و جهان است. به طور معمول به هر کدام از کشورهای دنیا که سفر کنید، نمونه ای از آثار هنری مرتبط با چوب را مشاهده خواهید کرد.
صنایع دستی چوبی یا کاملا ارزان هستند و یا به دلیل تلفیق با هنرهای دیگر جز سوغاتی های گران محسوب می شوند. به طور مثال، هنر منبت- معرق اصفهان و خاتم کاری جز گرانترین صنایع دستی مرتبط با چوب در ایران به شمار می روند.

۱۱٫هنرهای مرتبط با سنگ

کشور ایران پتانسیل بسیا بالایی در ذخایر سنگی های معدنی و زینتی دارد. سنگ ها به ویژه سنگ های زینتی مانند فیروزه، در گذشته یکی از اقلام صادراتی ایران به تمام دنیا بودند و امروز نیز همین شیوه ادامه دارد.
سنگ‌تراشی، خراطی سنگ، معرق سنگ، مشبک سنگ، حکاکی سنگ، مرصع، فیروزه کوبی از جمله اصیل‌ترین هنرهای ایرانی با استفاده از انواع سنگ های قیمتی و سنگ های تزئینی هستند. بدون اغراق می توان هنرهای تزئینی روی سنگ را از ماندگارترین هنرهای ایرانی در تمام دوران تاریخ این سرزمین دانست.

همااستور - هنر های مرتبط با سنگ - صنایع دستی ایران

۱۲٫نگارگری

نگارگری شامل کتاب و معرق کتاب از جمله تذهیب، تشعیر و گل و مرغ، طراحی گلیم و فرش، طراحی قلم، ترسیمات ناخنی، گره کشی ساخت ابزار و مواد ازجمله بوم سازی، ساخت قلم و قلم‌مو، ساخت رنگ، مهره، کاغذ پوستی و تخته صیقل است. اوج شکوفایی این هنر در ایران به بعد از اسلام بر می گردد.
هنرمندان ایرانی بعد از اسلام  سعی کردند به جای استفاده از تصاویر انسانی و حیوانی، از مفاهیم انتزاعی با برگرفته از طبیعت، بهره ببرند. امروز نیز انواع نگارگری جز زیباترین هنرهای ایران است که بر روی چوب، فلز، سفال و پارچه نیز انجام می شود.

۱۳٫چاپ‌های سنتی

شیوه های چاپ بر روی پارچه و یا انواع سطوح یکی از هنرهای متداول در تمدن های باستانی به ویژه کشورهای آسیایی بوده است.
در کشورمان ایران نیز انواع مختلف چاپ روی پارچه وجود دارد که بسیار زیبا هستند. چاپ‌های سنتی به دو دسته‌ی کلی چاپ روی کاغذ (چاپ سنگی) و چاپ روی پارچه تقسیم می‌شود و قلم کاری، کلاقه دوزی (باتیک)، گره خورد (دارایی) نیز در همین بخش جای می‌گیرند.

۱۴٫حصیر بافی

حصیر بافی شامل بوریابافی، چیغ بافی، مروار بافی و بامبو بافی است. هر ایرانی که به شمال و یا جنوب ایران سفر کرده باشد حتما یکی از وسایل حصیری را به عنوان سوغاتی با خود به همراه می‌آورد. حصیر بافی و بامبو بافی حاصل ذوق هنری ایرانی ها و ترکیب آن با انواع نخ‌های رنگی است.
البته در نظر داشته باشید که در بیشتر کشورهای دنیا این صنعت و حرفه وجود دارد. در حقیقت می توانیم ادعا کنیم که بعد از صنایع دستی چوبی، انواع بافت های حصیری جز معروف ترین سوغاتی های جهان محسوب می شوند.

۱۵٫نمدمالی

نمدمالی یکی از قدیمی‌ترین حرفه‌های سنتی ایران است که از آن برای تولید لوازم مختلف زندگی از فرش و زیرانداز تا پتو، کیف، لباس و… استفاده می‌کنند. در زبان فرانسوی پارچه نمد معادل فوتر است و از پشم گوشت تهیه می‌شود.
هنرمندان ایرانی با رنگ‌آمیزی نمدهای آماده شده صنایع دستی زیبایی تولید می‌کنند. متاسفانه امروز نمدها بیشتر در زمینه‌ی تولید فرش به کار می‌‌روند و از فوتر در صنایع تزئینی استفاده می‌شود. شاید باورتان نشود اما بر خلاف تصور همگان، نمد بافی یا نمد مالی کار بسیار دشوار و طاقت فرسایی است که به عشق و علاقه زیاد احتیاج دارد.

۱۶٫پوستین‌ دوزی

پوستین دوزی یکی از هنرهای اصیل مردم گلستان و دامداران است که متاسفانه آرام آرام در حال فراموش شدن است.
به لباس‌هایی از جنس پوست بره یا گوسفند در زبان ترکمنی «اوچمک» می‌گویند. همه‌ی ما در خاطرات کودکی مردی با کلاه کرم رنگ و پالتوهایی از جنس پوست گوسفند در دشت را به خاطر داریم. آن پالتوها همان پوستین‌های معروف ایرانی است.
ایرانی‌ها بر خلاف سایر اقوام از پشم به عنوان لایه زیرین استفاده می‌کردند و نمای جلوی لباس پوست حیوان بوده است که معمولا رنگ آمیزی می‌شد.
همااستور - پوستین‌ دوزی - صنایع دستی اصفهان

۱۷٫وسایل چرم

کار روی چرم از جمله سراجی و حکاکی روی چرم نیز محسوب می شود. این هنر قدیمی ایران در حکاکی روی چوب و فلز نیز انجام می‌شود. در میان سایر صنایع‌دستی ایران به جرات می‌توان گفت که هنر حکاکی روی چرم زنده‌ترین و مشهورترین هنر ایران در بین جوانان است.البته کار بر روی چرم منحصر به کشور ایران نیست و امروز بیشتر کشورهای دنیا به ویژه ایتالیا در این رشته و صنعت پیشتاز هستند.
برای آشنایی بیشتر با انواع چرم  میتوانید به مقاله آشنایی با انواع چرم مراجعه کنید.

۱۸٫رنگ‌سازی

رنگ سازی نوعی دانش و حرفه بسیار جالب و مفرح است.
شما از ترکیب مواد گوناگون طبیعی می توانید رنگ های بسیاری خلق کنید. شاید باید به این نکته نیز اشاره کنیم که هنر فرش بافی ایران، تا حد زیادی مدیون رنگ های طبیعی، زنده و پایدار می باشد. رنگ هایی که بعد از گذشت قرن ها، هنوز هم طراوت خود را حفظ کرده اند. رنگ های سنتی از جمله رنگ‌های حیوانی، گیاهی، معدنی، شیمیایی و مرکب‌سازی است.
در رنگ‌سازی سنتی از ریشه رنگ‌دانه‌های طبیعی موجود مانند پوست انار، پیاز، روغن کوهی، لارو حشرات، گیاه روناس و … استفاده می‌شود.

۱۹٫رنگرزی سنتی

همانطور که ایرانیها مانند سایر اقوام دنیا توانستند رنگ های مختلف ایجاد کنند، سایر هنرهای مرتبط با رنگ نیز شکل گرفت که یکی از آنها هنر رنگرزی می باشد.
رنگرزی سنتی بر روی کاغذ، چوب، ابریشم، پشم و پنبه  انجام می‌شود. همچنین در ادامه‌ی هنر رنگرزی سنتی، ایرانی‌ها به سراغ دیگر مواد نیز رفتند؛ به‌طور مثال انواع کاغذ رنگی و یا چوب‌های رنگی جهت تولید وسایل مختلف را تهیه کردند.

ارسال یک دیدگاه

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

0

بالا

X